Đọc một bài báo có kết quả trái với giả thuyết của mình

Đang ở giữa quá trình, bạn tìm thấy một bài báo đã làm gần đúng việc mình định làm — và kết quả ngược với giả thuyết của bạn.

Phản ứng đầu tiên thường là một cảm giác hụt. Phản ứng thứ hai thường là một trong hai cách xử lý sai: bỏ qua bài đó, hoặc bỏ luôn hướng nghiên cứu của mình.

Cả hai đều vội. Bài đó là thông tin có giá trị cao nhất mà bạn nhận được trong giai đoạn này.

Đọc kỹ trước khi kết luận

Trước khi nghĩ về hệ quả, đọc bài đó theo sáu điểm sau và ghi lại câu trả lời:

Câu hỏi nghiên cứu có thật sự giống câu hỏi của bạn không. Rất thường thì không — chúng gần nhau nhưng khác ở một điều kiện quan trọng.

Mẫu và bối cảnh. Ai, ở đâu, khi nào, quy mô bao nhiêu.

Cách đo. Hai nghiên cứu cùng nói về một khái niệm nhưng đo bằng hai cách khác nhau thì đang nói về hai thứ khác nhau ở mức độ nào đó.

Phương pháp phân tích và các giả định của nó.

Độ mạnh của kết quả — không chỉ có ý nghĩa hay không, mà độ lớn ra sao, khoảng tin cậy rộng hẹp thế nào.

Chính tác giả nói gì về giới hạn của nghiên cứu họ. Phần này thường nêu sẵn các điều kiện mà kết quả của họ không áp dụng được.

Bốn loại khác biệt và ý nghĩa của mỗi loại

Khác bối cảnh. Kết quả của họ đúng trong bối cảnh của họ, và câu hỏi "có đúng trong bối cảnh khác không" trở thành một câu hỏi nghiên cứu hợp lệ — thường là một câu hỏi tốt hơn câu hỏi ban đầu của bạn.

Khác cách đo. Cũng là một phát hiện: nếu kết luận đổi theo cách đo thì bản thân điều đó đáng nghiên cứu.

Khác phương pháp phân tích. Đây là loại cần thận trọng nhất — có thể một trong hai cách phân tích không phù hợp, và cần đọc kỹ để biết cách nào.

Thật sự mâu thuẫn — cùng câu hỏi, cùng bối cảnh, cùng cách đo, kết quả ngược. Loại này hiếm hơn nhiều so với cảm giác ban đầu, và khi gặp thật thì nó là một trong những chỗ đáng nghiên cứu nhất trong lĩnh vực.

Việc nên làm tiếp

Tìm xem đã có ai bàn về mâu thuẫn này chưa. Tra các bài trích dẫn bài đó — thường sẽ có người đã nêu vấn đề, và đôi khi đã có lời giải.

Tìm các nghiên cứu khác cùng chủ đề để xem bức tranh chung nghiêng về đâu. Một bài trái chiều trong mười bài cùng hướng có ý nghĩa khác hẳn một bài trái chiều khi tổng số chỉ có hai bài.

Nói chuyện với người hướng dẫn, mang theo phần ghi chép sáu điểm ở trên. Cuộc trao đổi này khác hẳn khi bạn tới với một câu hỏi đã được phân tích so với khi tới với một nỗi lo.

Nếu có thể, liên hệ tác giả. Phần lớn tác giả trả lời thư hỏi về phương pháp, và họ thường nêu ra những chi tiết không nằm trong bài.

Khi nào điều chỉnh hướng

Điều chỉnh khi: bài đó đã trả lời đúng câu hỏi của bạn, trong đúng bối cảnh, với phương pháp vững hơn phương pháp bạn định dùng.

Lúc đó việc điều chỉnh không phải là từ bỏ — thường chỉ cần dịch câu hỏi sang một chỗ chưa được trả lời: một bối cảnh khác, một nhóm đối tượng khác, một cơ chế giải thích chưa được kiểm.

Giữ nguyên hướng khi: bài đó khác ở một hoặc nhiều điểm trong sáu điểm trên, hoặc khi chính sự khác biệt kết quả là thứ đáng tìm hiểu.

Trong trường hợp thứ hai, giả thuyết của bạn nên được viết lại để bao gồm phát hiện của họ — không phải phớt lờ nó.

Viết về nó trong luận án

Ba nguyên tắc:

Nêu thẳng trong chương tổng quan. Người phản biện gần như chắc chắn biết bài đó. Một luận án không nhắc tới nghiên cứu trái chiều rõ ràng nhất trong lĩnh vực là một luận án dễ bị hỏi ngay câu đầu.

Trình bày công bằng. Mô tả nghiên cứu đó đúng như nó là, kể cả các điểm mạnh của nó, trước khi nêu vì sao trường hợp của bạn khác.

Nếu kết quả của bạn cũng trái với họ, dành một phần trong chương thảo luận để bàn về khác biệt — và nêu cả khả năng kết quả của chính bạn có giới hạn. Đây là phần mà hội đồng đọc kỹ nhất và cũng là phần thể hiện rõ nhất sự trưởng thành học thuật.

Một cách nhìn

Một lĩnh vực mà mọi nghiên cứu đều cho cùng kết quả là một lĩnh vực đã xong. Các mâu thuẫn chưa được giải thích chính là chỗ còn việc để làm.

Tìm thấy một bài trái chiều ở giai đoạn sớm là may, không phải rủi. Rủi là phát hiện nó khi đang viết chương cuối.