Thu dữ liệu tại hiện trường: chuẩn bị và các sự cố hay gặp

Yêu cầu về phê duyệt đạo đức, giấy phép tiếp cận và bảo mật dữ liệu khác nhau theo lĩnh vực và theo cơ sở — hãy làm việc với hội đồng và người hướng dẫn trước khi ra hiện trường.

Đề cương viết "thu dữ liệu trong ba tháng tại bốn địa bàn" trong một câu. Thực tế của ba tháng đó gồm những thứ không có trong câu nào.

Phần lớn nghiên cứu sinh học các bài dưới đây bằng cách mắc phải chúng. Chúng lường trước được.

Chạy thử trước, quy mô nhỏ

Đây là việc có lợi nhất trong cả bài và là việc hay bị bỏ nhất vì cảm giác mất thời gian.

Làm thật với năm tới mười trường hợp, đúng như quy trình định dùng, rồi phân tích thử phần dữ liệu đó. Bước phân tích thử mới là chỗ lộ vấn đề — không phải bước thu.

Bốn thứ thường lộ ra: câu hỏi được hiểu khác cách bạn định; một biến bạn cần lại không được ghi; định dạng dữ liệu không nạp được vào phần mềm phân tích; và thời gian thật cho một trường hợp gấp đôi ước tính.

Phát hiện những thứ này sau năm trường hợp là sửa được. Phát hiện sau hai trăm trường hợp là mất cả đợt thu.

Chuẩn bị trước khi đi

Giấy tờ. Quyết định phê duyệt, thư giới thiệu của cơ sở, và bản giải thích nghiên cứu cho người tham gia. Mang bản in, không chỉ bản trên điện thoại — nơi bạn tới có thể không có mạng, và người tiếp bạn thường muốn xem giấy.

Liên hệ tại chỗ. Người biết địa bàn giúp bạn tiết kiệm nhiều ngày. Liên hệ trước và xác nhận lại một hai ngày trước khi đi — kế hoạch ở xa hay đổi.

Thiết bị kèm phương án dự phòng. Nguyên tắc: bất cứ thiết bị nào hỏng thì đợt thu dừng, thiết bị đó phải có bản thứ hai hoặc có cách thay thế. Pin dự phòng, thẻ nhớ, và một bộ biểu mẫu giấy cho trường hợp thiết bị điện tử không dùng được.

Kế hoạch ngày. Số trường hợp dự kiến mỗi ngày nên đặt thấp hơn khả năng — đi lại, chờ đợi và các việc phát sinh chiếm nhiều thời gian hơn chính việc thu.

Sao lưu: quy tắc trong ngày

Dữ liệu hiện trường thường không thu lại được. Một thẻ nhớ hỏng hoặc một máy bị mất là mất vĩnh viễn công của nhiều tuần.

Quy tắc tối thiểu, làm mỗi tối, không để tới cuối đợt:

Chép dữ liệu sang ít nhất hai nơi vật lý khác nhau. Nếu có mạng, thêm một bản ở nơi lưu trữ từ xa — với dữ liệu có thông tin cá nhân thì phải theo đúng quy định bảo mật đã cam kết trong hồ sơ đạo đức.

Và kiểm mở lại một hai tệp vừa chép. Bản sao không mở được không phải bản sao — điều này nghe hiển nhiên nhưng đó là cách nhiều người phát hiện mình đã chép hỏng suốt hai tuần.

Nhật ký thực địa

Ghi mỗi ngày, ngắn cũng được, gồm bốn mục: làm được gì, gặp vấn đề gì, đã xử lý thế nào, và những gì quan sát được mà không nằm trong công cụ thu.

Mục cuối quan trọng hơn vẻ ngoài của nó: bối cảnh, thái độ người tham gia, những điều họ nói ngoài lề. Khi viết chương phương pháp và chương thảo luận sau này, đây là phần giải thích được các hiện tượng trong dữ liệu.

Và ghi lại mọi thay đổi so với quy trình đã định, kèm lý do. Thay đổi là bình thường; thay đổi không được ghi lại mới là vấn đề, vì tới lúc viết bạn không nhớ được vì sao địa bàn thứ ba làm khác hai địa bàn đầu.

Năm sự cố phổ biến và cách xử lý

Không tiếp cận được như dự kiến — người phụ trách đổi, đơn vị từ chối, thời điểm không phù hợp. Cách giảm rủi ro: luôn có địa bàn dự phòng đã liên hệ sẵn, và không dồn toàn bộ mẫu vào một nơi.

Tỉ lệ tham gia thấp hơn nhiều. Việc cần làm ngay là ghi lại ai từ chối và vì sao — thông tin này bắt buộc phải có trong phần hạn chế, và không dựng lại được sau.

Dữ liệu thu được không dùng được một phần — ghi âm bị ồn, phiếu điền thiếu, cảm biến sai. Kiểm ngay trong ngày, không để cuối đợt: còn ở địa bàn thì làm lại được.

Thời gian kéo dài hơn kế hoạch. Gần như luôn xảy ra. Quyết định cần làm sớm: giảm số trường hợp hay giảm số địa bàn. Bàn với người hướng dẫn khi còn đang ở giữa đợt, không phải khi đã hết thời gian.

Gặp tình huống ngoài phạm vi nghiên cứu — người tham gia kể chuyện riêng tư, hoặc bạn chứng kiến việc đáng lo ngại. Cần biết trước mình sẽ làm gì: nghiên cứu có người tham gia luôn phải có phương án cho tình huống này, và nó thuộc phần hồ sơ đạo đức.

Ba việc làm ngay trong ngày thu

Ghi nhãn và đặt tên tệp theo quy ước đã định — không để "đặt tên sau". Sau ba tuần, các tệp không tên là một đống không dùng được.

Nhập ngay phần thông tin nền của mỗi trường hợp vào bảng chung, dù chưa xử lý dữ liệu chính.

Và đọc lại một trường hợp vừa thu, chọn ngẫu nhiên. Đây là cách phát hiện lỗi hệ thống sớm nhất — nếu có gì đó sai, nó sai với mọi trường hợp, và mỗi ngày phát hiện muộn là thêm một ngày dữ liệu hỏng.